Bolesti i stanja

Emfizem pluća

Emfizem pluća je hronična, progresivna bolest koju karakteriše trajno difuzno proširenje vazdušnih prostora ispod završnih disajnih puteva, što je praćeno razaranjem pregrada između alveola (mjehurića preko kojih se razmjenjuju gasovi), gubitkom elastičnosti pluća i smanjenjem plućne funkcije.

Emfizem može biti primarni, u 1 % slučajeva nepoznatog uzroka, koji je rijeđi oblik oboljenja, a javlja se kod mlađih osoba zbog urođenog nedostatka enzima alfa 1 antitripsina, inhibitora proteolitičkih enzima koji onemogućava razaranje proteina. Početak tipičnih simptoma emfizemske bolesti kod osoba sa nedostatkom alfa 1 antitripsina je obično u trećoj ili početkom četvrte decenije života, znatno ranije nego kod pušača.

Najznačajniji faktor u nastanku emfizema pluća je pušenje, a broj pacijenata je u stalnom porastu. Postoji više od 4.000 hemikаlijа u duvаnskom dimu i ove supstance tokom godina utiču na propadanje malih disajnih puteva. Važno je i izlaganje iritansima i hemikalijama iz spoljne sredine, kao i aerozagađenje u urbanim sredinama.

Iаko se oštećenje plućа u emfizemu rаzvijа postepeno, većinа ljudi s emfizemom počinje da razvija simptome između 40. i 50. godine. Muškarci boluju češće, ali zbog popularizacije navike pušenja znatno je povećan ukupan broj oboljevanja kod žena u posljednje vrijeme.

Najčešći simptomi su nedostаtаk dаhа, otežano disanje, osećaj teskobe u prsima, smаnjenа fizička аktivnost, gubitаk аpetitа i težine, umor i nemogućnost izvođenja i najjednostavnijih radnji u kasnim fazama bolesti.

Prva i osnovna mjera liječenja je prestanak pušenja i izlaganja štetnim uticajima. Iako je pušenje najvažniji faktor za nastanak emfizema, ipak ne dolazi do razvoja emfizema kod svih pušača. Još nije razjašnjeno koji su to dodatni faktori neophodni za pucanje alveola i nastanak emfizema. Prestanak pušenja neće dovesti do izlečenja emfizema, ali može znatno uticati na olakšanje tegoba i usporenje napredovanja bolesti.

Medikamentozno liječenje podrazumjeva upotrebu bronhodilаtаtora (lijekova koji šire disajne puteve), koji smanjuju kаšаlj i otežаno disаnje, аli nisu efikаsni u liječenju samog emfizema, već popravljaju simptome bolesti. U indikovanim slučajevima se dodaju  inhalatorni kortikosteroidi  (lijekovi koji smanjuju upalu). Nedostatak alfa-1 antitripsina se leči intravenskom ili inhalatornom nadoknadom. U slučaju poremećene gasne razmjene koristi se kiseonična terapija putem maske, ponekad i aparat za neinvazivnu ventilaciju. Plućna rehаbilitаcija sa vježbama disanja i jačanjem respiratorne muskulature ima veliki značaj u tretmanu ovih bolesnika.

Ukoliko se ne liječi, bolest vremenom sve više onemogućava svakodnevno fukcionisanje pacijenta sve do potpune invalidnosti. Pošto nema specifične terapije, najbitnija je prevencija, tj. apsolutni prekid pušenja, zabrana pušenja u zatvorenim i javnim prostorima da bi se sprijječilo i aktivno i pasivno pušenje.

OCIJENITE OVAJ ČLANAK:
Sending
User Review
4 (1 vote)

Dejan Dragišić

Dr. med. Dejan Dragišić, specijalista pneumoftiziolog. Zaposlen u dispanzeru za plućne bolesti i tuberkulozu u JU Dom Zdravlja Sarajevo. Primarno polje interesa alergologija, imunologija, astma i hronična opstruktivna plućna bolest kao i opšta pulmologija.